شبکه ملی مدل سازی حیوانی و تحقیقات درون تنی


معرفی نامه

امروز، ایران در نقطه ای حساسی از تاریخ علمی قرار گرفته است. حجم تحقیقات انجام شده در این سال ها نشان از خیز بزرگ جمهوری اسلامی ایران برای تبدیل شدن به قطب اول منطقه و حوزه ای مهم در علم و فناوری دارد. در حوزه علم و فناوری نقش علوم پزشکی بسیار پر رنگ است و در این میان علوم و فناوری های سلول های بنیادی و پزشکی بازساختی آینده علوم زیستی و پزشکی را متحول خواهد کرد. اگرچه پژوهشگران کشور در سال های اخیر گام های بزرگی را در حوزه بومی سازی دانش های نوین برداشته اند و به توفیقات خوبی دست یافته اند، ولی اغلب تحقیقات انجام شده در حوزه علوم پایه از نوع آزمایشگاهی in vitro بوده و کاربرد بالینی اندکی دارند. بر اساس سیاست های مدبرانه و امیدبخش دولت یازدهم نیاز است تا علوم و فناوری های کسب شده در حوزه ی علوم پایه کاربرد بالینی پیدا کرده و به مرحله تجاری سازی برسند. سه مولفه ی اقتصاد دانش بنیان که همواره مورد تاکید مقام معظم رهبری نیز بوده است شامل تولید علم، انتشار علم و کاربرد علم می باشد. کشور ما در حوزه علوم و فناوری های نوین به خصوص علوم و فناوری های سلول های بنیادی و پزشکی بازساختی دو گام اول را با موفقیت برداشته است ولی در حوزه کاربرد علم هنوز با جایگاه مطلوب فاصله دارد. به بیانی دیگر، پژوهشگران ما در حوزه سلول های بنیادی و پزشکی بازساختی بسیاری از دانش های روز دنیا مانند شبیه سازی، لقاح آزمایشگاهی و انتقال جنین، فناوری های انتقال ژن، ساخت محصولات تراریخته، و روش های تکثیر، تمایز و کشت سلول های بنیادی را به خوبی بومی کرده و نتایج دستاورد های خود را در قالب مقالات معتبر علمی منتشر کرده اند ولی دانش ها و فناوری های مزبور هنوز جنبه کاربردی نیافته و بنابراین هنوز نمی توان در مقیاس وسیع از علم و فناوری مرتبط با سلول های بنیادی و پزشکی بازساختی نسبت به تولید گسترده ثروت و کارآفرینی در سطح کشور اقدامات اساسی انجام داد. یکی از مشکلات مهم در این زمینه عدم وجود زیرساخت های مهم برای ترجمان دانش به کاربرد گسترده آنهاست. به بیانی دیگر، با توجه به اینکه علوم و فناوری های سلول های بنیادی و پزشکی بازساختی حوزه ای جدید بوده و تاکنون کشور ما در این زمینه نیازمند تحقیقات بنیادی بوده است، عمده تحقیقات در سطح آزمایشگاهی مبتنی بر مطالعات in vitro انجام شده است. اگرچه مطالعات in vitro گامی مهم در کسب علم و فناوری می باشد، ولی برای کاربرد بالینی نتایج حاصل از این مطالعات، مطالعات تکمیلی in vivo یا درون تنی مورد نیاز می باشد. در این راستا حیوانات آزمایشگاهی با گستره و تنوعی که دارند و به دلیل شباهت های زیاد فیزیولوژیکی و پاتولوژیکی که با یکدیگر و با انسان دارند، از اهمیت بسیار زیادی بر خوردار می باشند. با نگاهی به کشور های پیشرفته در این حوزه مهم از علم و فناوری به روشنی می توان نقش علوم و فناوری های مرتبط با حیوانات آزمایشگاهی را در راستای توسعه علوم همگرا و نوین به خصوص سلول های بنیادی و پزشکی بازساختی را مشاهده کرد. بر این اساس نیاز است تا کشور ما نیز به تدریج از حوزه تحقیقات آزمایشگاهی برون تنی به حوزه تحقیقات مرتبط با حیوانات آزمایشگاهی و مدل سازی حیوانی تغییر جهت داده و در راستای تجاری سازی علوم و فناوری های یاد شده گام های مهم و تاثیرگذاری طی سال های آتی بردارد تا به امید پروردگار متعال کشور ما نیز در این حوزه از علم و فناوری در راستای اقتصاد مقاومتی و اقتصاد دانش بنیان مورد تاکید مقام معظم رهبری صاحب سبک و خودکفا باشد. در این راستا نیاز به شبکه ای می باشد تا توان ملی کشور در حوزه مدل سازی حیوانی و تحقیقات درون تنی مبتنی بر حیوانات آزمایشگاهی را به دقت رصد و ارزیابی کند، ضمن اتصال پژوهشگران، مراکز تحقیقاتی، بیمارستان های تحقیقاتی حیوانی، شرکت های دانش بنیان و صنعتگران، با حمایت همه جانبه ستاد توسعه علوم و فناوری های سلول های بنیادی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری موجبات توسعه همه جانبه این حوزه مهم از علم و فناوری را در سراسر کشور رقم زند. بر این اساس، شبکه ملی مدل سازی حیوانی و تحقیقات درون تنی در 22 بهمن ماه 1395 با پشتیبانی جناب آقای دکتر سورنا ستاری، معاون محترم علمی و فناوری رییس جمهور، به پیشنهاد و تلاش مدبرانه دکتر امیر علی حمیدیه، دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری های سلول های بنیادی و پزشکی بازساختی و به سرپرستی دکتر علی مشیری به صورت رسمی رونمایی شد و جهت خدمات رسانی به آحاد جامعه متخصص ایران اسلامی آغاز به کار کرد.